Sekiz yıl içinde üç kez taşındım: 38 metrekarelik bir stüdyo, sonra 65 metrekare tek yatak odalı bir daire, en son da küçük bahçesi olan bir zemin kat. Her taşınmada yanımda gelen canlılar değişti. Bu yüzden "hangi evcil hayvanı alsam?" sorusuna cevap ararken önce elimdeki metrekareyi ve o alanın nasıl bir alan olduğunu düşünmeyi öğrendim. Çünkü bir hayvanın evinize sığması, kafesinin duvara sığmasından çok daha fazlasını gerektiriyor.
Aşağıda kendi denemelerimden ve arkadaşlarımın evlerinde gördüklerimden çıkardığım kararları anlatıyorum. Karşılaştırma yaparken metrekareyi tek başına değil; havalandırma, gürültü, komşu mesafesi ve evde geçirdiğiniz saatle birlikte değerlendirin.
Stüdyo dairede yaşadığım dönemde en büyük hatam "küçük hayvan = küçük alan" denklemine inanmak oldu. Oysa dar evler için evcil hayvanlar seçilirken belirleyici olan hayvanın bedeni değil, günlük hareket ihtiyacı ve çıkardığı ses.
O stüdyoda mutfak tezgahının ucunda 20 litrelik bir kavanoz akvaryumla başladım, tek bir betta ve birkaç bitkiyle. Sonradan 40 litreye geçtim ve fark inanılmazdı: su daha stabil kaldı, temizlik sıklığı azaldı. Küçük evde akvaryumun en büyük avantajı dikeyde yer kaplaması ve komşuya hiç ses gitmemesi. Balık sayısını gözle karar vermeyin, litreye göre hesaplayın; sitede bunun için ayrı bir hesap rehberi var ve yeni başlayanlara uygun tür listesi de gerçekten işe yarıyor.
Bu boyutta bir başka makul seçenek tek başına yaşayan bir hamster. Ama uyarım şu: hamsterlar gece hayvanı. Yatağımın 1,5 metre yakınındaki çarkın sesiyle iki hafta uyuyamadım, kafesi dolabın içine değil salon rafına almak zorunda kaldım. Stüdyoda yatak alanıyla kafes alanı aynı hacim olduğu için bunu baştan hesaplayın.
İkinci evimde kapı kapanan bir yatak odam vardı ve bu tek başına oyun değiştirici oldu. Tavşanı bu evde besledim; çünkü tavşan kafeste yaşayan bir hayvan değil, günün birkaç saatini serbest dolaşarak geçirmesi gerekiyor. Salonun bir köşesini kablo koruyucularıyla güvenli hale getirmek yeterli oldu. Kobay da benzer mantıkla uygundur ama sesi tavşandan çok daha fazladır.
Bu aralıkta kedi de tartışmaya girer. Kedi için asıl mesele metrekare değil, dikey alan: raf, dolap üstü, pencere kenarı. 60 metrekarelik iyi düzenlenmiş bir daire, mobilyası duvara yapışık 100 metrekareden daha yaşanabilir olabilir. Tek bir uyarı: alerji ve koku konusunu ev arkadaşınızla ya da eşinizle önceden konuşun, küçük evde tuvalet kokusu saklanamaz.
Bahçeli zemin kata taşındığımda "artık her şeyi besleyebilirim" diye düşündüm. Yanılmışım. Alan büyüdükçe hayvanın ihtiyaçları da büyüyor ve fatura bakım süresine yazılıyor.
Bu, seçeneklerin en geniş olduğu aralık. İki kedi rahatça yaşar, orta boy bir köpek uygun olur, 150–200 litrelik bir akvaryum kurulabilir. Ben bu boyutta bir akvaryumu ayrı bir odaya değil koridora yakın bir duvara koydum; bakımı unutmamak için görüş alanında olması işe yaradı. Büyük akvaryumun sürprizi elektrik ve ekipman gideridir; aylık maliyet hesabını kurulumdan önce yapmanızı öneririm.
Bahçe, kaplumbağa gibi hayvanlar için gerçek bir fark yaratıyor; kapalı alanda yıllarca mutsuz duran bir canlı, güvenli çitli bir bahçede bambaşka davranıyor. Köpek için de bahçe yürüyüş yerine geçmez ama nefes alanı sağlar. Buradaki asıl soru güvenlik: kaçış noktaları, komşu kedileri, kışın barınak. Bahçeli evde tavuk ya da ördek düşünenler için de uyarım aynı — alan var demek zaman var demek değil.
Bu en sık gördüğüm çelişki. 130 metrekare eviniz olabilir ama günde 11 saat dışarıdaysanız